Xây dựng văn hóa trong quá trình đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam

HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓA CỦA THANH NIÊN 

QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ MỚI

Tóm tắt: Hệ giá trị văn hóa của thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới có sự phát triển về nội hàm. Sự phát triển này do những biến đổi của tình hình kinh tế – xã hội và điều kiện hoạt động quân sự quy định. Do đó, hệ giá trị này vừa có những đặc điểm chung, vừa có sự khác biệt với hệ giá trị của thế hệ đàn anh đi trước trong quân đội và của con người Việt Nam hiện nay. Trên cơ sở chỉ ra tính đặc thù bài báo đã khái quát những giá trị cơ bản về hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội trong thời kỳ mới. 

Từ khóa: Hệ giá trị văn hóa, thanh niên quân đội, “Bộ đội Cụ Hồ”.

Trong thời kỳ mới thanh niên quân đội ngày càng có vị trí quan trọng. Họ là lực lượng xung kích thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với số lượng đông đảo và giàu tiềm năng nhất, thanh niên quân đội là lực lượng kế cận quan trọng của quân đội. Hệ giá trị văn hóa là sự kết tinh chất lượng cao giá trị người nên có tác dụng to lớn trong điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành vi của thanh niên quân đội, là động lực tinh thần để họ luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Thanh niên quân đội là một bộ phận của thanh niên Việt Nam đã được tuyển chọn về sức khỏe, trình độ học vấn, chính trị, đạo đức theo tiêu chuẩn của Bộ Quốc phòng. Họ có tuổi đời từ 18 đến 30, là những người đã trưởng thành cơ bản về nhân cách. Bản thân họ đã có những giá trị văn hóa nhất định. Tuy nhiên, ở lứa tuổi này đời sống tinh thần của thanh niên quân đội vẫn còn nhiều biến động, một số phẩm chất vẫn chưa hoàn toàn được định hình mà còn đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện.

Thời kỳ mới là giai đoạn đất nước hòa bình, không có chiến tranh. Chiến tranh là thử thách khốc liệt nhất với một dân tộc, một quân đội. Khi đó, mọi công dân đều phải có nghĩa vụ hy sinh vì Tổ quốc, những nhu cầu chính đáng của cá nhân đều phải tạm gác lại để thực hiện nhiệm vụ cứu nước, đánh đuổi quân xâm lược. Do đó, thời bình phương thức xây dựng quân đội và con đường hình thành phẩm chất nhân cách của quân nhân khác với thời chiến. Thời kỳ mới còn là giai đoạn đất nước xóa bỏ cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp, thực hiện nền kinh tế thị trường. Dưới tác động của nền kinh tế thị trường đã làm cho thang, bảng giá trị văn hóa có nhiều sự thay đổi.

Hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội mang tính lịch sử – xã hội. Đó là một kiểu giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” ở thanh niên Việt Nam hiện đại, được xây dựng, sắp xếp theo tiêu chí chân – thiện – mỹ trong lĩnh vực quân sự. Hệ giá trị của một cộng đồng được hình thành trong một quá trình lịch sử lâu dài, nên thường có tính ổn định và khá bền vững. Tuy nhiên, như thế không có nghĩa là hệ giá trị của một cộng đồng người là bất biến, mà nó cũng có sự biến đổi cùng với sự biến động của xã hội. Đặc biệt ở những thời điểm có tính bước ngoặt, những lúc xã hội có nhiều biến động, có sự xung đột giữa những giá trị cũ và mới, nhưng nó thường có độ trễ so với những biến đổi của các điều kiện, hoàn cảnh lịch sử [Xem: 5, tr.37 – 40]. Khi đó, cần có sự khái quát, bổ sung hệ giá trị. Nhìn tổng thể hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội là có tính ổn định tương đối, có sự bền vững, trường tồn ở những phạm vi, mức độ nhất định. Không có sự đảo lộn, thay thế những giá trị căn bản, cốt lõi của hệ giá trị này. Sự thay đổi, bổ sung mới chỉ diễn ra ở những giá trị bộ phận, cần thiết nhằm thích ứng với thời kỳ mới. Tuy nhiên, ngay cả những giá trị căn bản, cốt lõi cũng có sự phát triển với nội hàm mới mà trước đó chưa có.

Hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội phản ánh mối quan hệ biện chứng giữa cái chung và cái riêng, cái phổ biến và cái đặc thù, cái thống nhất và cái đa dạng. Từ đó có thể thấy hệ giá trị này là sự biểu hiện hệ giá trị văn hóa đặc trưng cho xã hội, con người Việt Nam ở đối tượng cụ thể là thanh niên Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử cụ thể. Do đó, hệ giá trị này mang đầy đủ đặc trưng của hệ giá trị văn hóa Việt Nam và thanh niên Việt Nam nói chung, đồng thời có những đặc điểm khác biệt tương đối với các đối tượng khác. Nhiệm vụ hàng đầu của thanh niên quân đội là học tập, rèn luyện để sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu nhằm bảo vệ Đảng, Tổ quốc, nhân dân. Các nhiệm vụ khác đều phải phục tùng và bảo đảm cho nhiệm vụ chính trị trung tâm này. Trong khi đó, thế hệ trẻ Việt Nam và các nhóm xã hội khác hoạt động có tính chất, nhiệm vụ mặc dù có đa dạng thế nào, nhưng làm giàu, phấn đấu để thỏa mãn những nhu cầu, lợi ích chính đáng của cá nhân nổi lên là đặc điểm hàng đầu. Lao động của thanh niên quân đội là lao động trong lĩnh vực quân sự nên không thể trả công theo sức lao động của kinh tế thị trường, thanh niên quân đội cũng không thể mặc cả với lãnh đạo, chỉ huy khi thực hiện nhiệm vụ.

Hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội là hệ giá trị văn hóa của thế hệ trẻ nên có sự khác biệt tương đối với các thế hệ đàn anh trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Thanh niên quân đội hiện nay được sinh ra và lớn lên từ sau những năm 80 của thế kỷ XX. Do đó, so với các thế hệ đàn anh trong quân đội, môi trường sống, tính chất, nhiệm vụ của thanh niên quân đội có nhiều sự khác biệt. Hệ giá trị văn hóa nảy sinh trong các mối quan hệ, các hoạt động sống của thanh niên quân đội trong điều kiện mới nên có thể có những giá trị mà thế hệ thanh niên quân đội trước đây không có và ngược lại có những giá trị mà thanh niên quân đội hiện nay không có nhưng có ở thế hệ trước. Sự khác biệt này được phản ánh ở tính chất mới của hệ giá trị văn hóa trong thời kỳ mới là phải mang những đặc điểm hiện đại mà trước đó hầu như không hề có ở các thế hệ quân nhân đi trước.

Như vậy, hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội được đặc trưng bởi các giá trị văn hóa cốt lõi, nền tảng và các mối quan hệ tương ứng. Theo dòng lịch sử hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội sẽ có những phát triển. Sự phát triển này không có nghĩa là vứt bỏ tất cả những giá trị cũ để xây dựng nên những giá trị hoàn toàn mới hoặc đưa vào những giá trị mới không có căn cứ. Sự phát triển này phải làm cho cái cũ trở nên phù hợp với yêu cầu của điều kiện mới, cái mới thực sự là mới, kết hợp cái cũ và cái mới [Xem: 6, tr.6], sắp xếp trật tự trong hệ giá trị để thanh niên quân đội phát huy được tính tích cực cao nhất.

Xét về cấu trúc, hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội bao gồm hai tiểu hệ cơ bản: Thứ nhất, giá trị văn hóa thanh niên: Thể hiện trong văn hóa sống, lao động, học tập, giải trí…Những giá trị này gắn liền với đặc điểm của tuổi trẻ, đó là rất năng động, sáng tạo, dễ tiếp thu với cái mới, nhạy bén với khoa học kỹ thuật, nhưng chưa thật sự vững chắc. Thứ hai, giá trị văn hóa quân sự: Thể hiện trong rèn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, văn hóa kỷ luật…Những giá trị này mang tính ưu trội, nó quân sự hóa những giá trị văn hóa khác. Quân sự hóa chỉ tính chất nghiêm minh, nghiêm ngặt, sự điều tiết các quan hệ giữa người với người theo thể thức mệnh lệnh, phục tùng. Quân sự hóa những giá trị văn hóa cũng có tính chất này nhưng được tiến hành trên nền tảng văn hóa. Mọi giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại khi được thẩm thấu vào môi trường hoạt động của thanh niên quân đội đều phải qua một quá trình sàng lọc. Những giá trị văn hóa không phù hợp với hoạt động quân sự cần phải loại bỏ hoặc thay đổi hình thức cho phù hợp. Các giá trị phù hợp khi được tiếp nhận cũng phải có sự phát triển và nâng cao vai trò trong điều kiện mới, phù hợp với môi trường văn hóa quân sự và hoạt động của thanh niên quân đội. Khi đó các giá trị này mới gia nhập được vào hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội. Điều đó làm cho hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội thể hiện được tính thống nhất do yêu cầu của tổ chức và hoạt động quân sự quy định, vừa không mất đi sắc thái đa dạng của từng cộng đồng quân sự, đồng thời đóng góp cho sự phát triển văn hóa của dân tộc, làm cho đời sống văn hóa xã hội thêm giàu có.

Hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội là thành quả lao động và đấu tranh không ngừng của các lớp thanh niên quân đội mà thanh niên quân đội trong thời kỳ mới có vinh dự là người đại diện. Đây là một quá trình lâu dài, kết tinh sâu lắng những gì tinh túy nhất từ hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc, thể hiện năng lực bản chất người trong hoạt động quân sự của thanh niên quân đội. Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII nhấn mạnh phải: “Đúc kết và xây dựng hệ giá trị văn hóa và hệ giá trị chuẩn mực của con người Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” [2, tr.126 – 127]. Theo đó, việc đúc kết hệ giá trị của những cộng đồng giàu bản sắc có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần khẳng định tính thống nhất trong đa dạng của văn hóa Việt Nam. Hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội trong thời kỳ mới gồm những yếu tố cơ bản là:

Trung với Đảng, hiếu với dân. Đây là giá trị hàng đầu trong hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội. Nếu như yêu nước được thừa nhận là giá trị hàng đầu của người Việt Nam, thì biểu hiện của lòng yêu nước ở thanh niên quân đội là giá trị trung với Đảng, hiếu với dân. Bởi vì, mỗi quốc gia, dân tộc trong thời hiện đại bao giờ cũng được lãnh đạo, dẫn dắt bởi những đảng phái chính trị. Đối với cách mạng Việt Nam độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn duy nhất đúng. Dù lịch sử có trải qua những khúc quanh, nhưng mục tiêu đi lên chủ nghĩa xã hội không thay đổi. Trung với Đảng không chỉ được thể hiện ở việc kiên định với mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của Đảng mà còn thể hiện ở tình cảm cách mạng luôn nỗ lực phấn đấu để thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng đó. Đồng thời phải có đủ năng lực và bản lĩnh để thực hiện nhiệm vụ được giao.

Nếu như trong thời kỳ chiến tranh, lòng trung thành với Đảng của mỗi quân nhân đến một cách tự nhiên. Thanh niên cả nước lên đường đánh giặc, đi vào nơi gian khổ, hy sinh nhưng “Lòng phơi phới dậy tương lai”, người lính với danh dự và trách nhiệm, không có sự áp đặt nào vẫn tự nguyện chết vinh hơn sống nhục. Thì giờ đây lòng trung thành với Đảng của thanh niên quân đội phải là sự thống nhất và hòa quyện giữa lý trí và tình cảm, giữa nhận thức và cảm xúc, giữa tình cảm và lý tưởng. Không có sự thống nhất và hòa quyện này lòng trung thành với Đảng sẽ có thể chỉ dừng lại ở lời nói hoặc khẩu hiệu chung chung mà không biến thành hành động cụ thể, thành lối sống, nếp nghĩ của đời sống [Xem: 1, tr.223 – 291].

Trung với Đảng thì phải hiếu với dân. Bởi vì: “Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc” [3, tr.4]. Chữ hiếu người Việt Nam thường dùng để chỉ mối quan hệ của con với cha mẹ. Khi Hồ Chí Minh nói hiếu với dân cũng có nghĩa là đặt nhân dân và quân đội trong mối quan hệ phụ tử. Nhân dân như cha mẹ đã sinh ra quân đội của mình, vì thế Quân đội ta là quân đội của dân, do dân, vì dân. Hiếu với dân có nghĩa là mỗi thanh niên quân đội phải luôn sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ nhân dân. Trong quan hệ với nhân dân phải thực hiện đúng 12 điều kỷ luật và 10 lời thề danh dự của quân nhân, làm cho quân với dân gắn bó như cá với nước. Đây cũng chính là ngọn nguồn chiến thắng của Quân đội ta mà thanh niên quân đội phải tiếp tục kế thừa và phát huy. Hiếu với dân trong thời bình, thanh niên quân đội phải xung kích giúp đỡ nhân dân, cứu trợ, cứu nạn khi có thiên tai, hoạn nạn. Đây là những nhiệm vụ thường trực, thường xuyên, tiếp nối truyền thống, bản chất của Quân đội ta những năm qua nhưng tính chất và quy mô có sự phát triển hơn trong thời kỳ chiến tranh.

Kỷ luật tự giác, nghiêm minh. Đây là giá trị văn hóa đặc thù trong hoạt động quân sự. Quân đội ta mạnh vì có kỷ luật tự giác, nghiêm minh. Giá trị văn hóa này biểu hiện ở sự thống nhất, chính quy, chặt chẽ trong điều lệnh, điều lệ, lễ tiết tác phong của quân nhân. Trong thực hiện nhiệm vụ, ý thức tự giác phục tùng tổ chức, chấp hành nghiêm chỉnh mọi mệnh lệnh và chỉ thị của cấp trên đã trở thành hành động hàng ngày của mọi quân nhân nói chung và thanh niên quân đội nói riêng. Mọi hoạt động của thanh niên quân đội phải tuân theo điều lệnh, nhưng chỉ khi thực hiện những quy định này một cách tự giác, nghiêm minh, thanh niên quân đội mới tìm thấy nét đẹp ở đó, khi đó, thanh niên quân đội sẽ hoạt động với tinh thần trách nhiệm cao, hiệu quả công việc sẽ được nâng lên. Nếu không đạt đến trình độ này thì chỉ là sự cưỡng bức, gò ép.

Thanh niên quân đội hoạt động với kỷ luật tự giác, nghiêm minh là thể hiện tính chính quy của quân đội có trình độ giác ngộ chính trị và trình độ sẵn sàng chiến đấu cao. Bởi vì, toàn bộ hoạt động và hành vi của quân nhân đều được cụ thể hóa thành các quy định. Do đó, thực hiện đúng các quy định này là cơ sở để duy trì các chức năng, nhiệm vụ của quân đội. Thực hiện kỷ luật tự giác, nghiêm minh cũng là cơ sở để thanh niên quân đội hoạt động với phong cách làm việc khoa học, giờ nào việc đấy, sinh hoạt, học tập, công tác gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ, giao tiếp lịch sử, chuẩn mực với cấp trên, cấp dưới, đồng đội và nhân dân. Lấy chất lượng hiệu quả công việc làm thước đo giá trị.

Yêu thương đồng chí, đồng đội. Đây là giá trị làm nên sức mạnh đoàn kết của Quân đội ta. Giá trị này là sự tiếp nối truyền thống “Tướng sĩ một lòng phụ tử” của lịch sử dân tộc được nâng lên ở tầm cao mới thành tinh thần đồng đội, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau lúc thường cũng như khi ra trận. Giá trị này bắt nguồn từ những con người có chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu. Tình đồng chí, đồng đội, cùng thực hiện nhiệm vụ, đồng cam, cộng khổ, chia ngọt sẻ bùi, kể cả có lúc phải hy sinh tính mạng để bảo vệ nhau được thanh niên quân đội thừa nhận và phát huy.

Thanh niên quân đội sống trong đại gia đình quân đội dù ở tiền tuyến hay hậu phương đều yêu thương nhau như ruột thịt, trên dưới một lòng giúp đỡ nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ và không ngừng tiến bộ. Tinh thần yêu thương đồng chí, đồng đội không chỉ được biểu hiện khi thanh niên quân đội còn trong quân ngũ mà khi đã hoàn thành nhiệm vụ trở về cuộc sống đời thường họ vẫn tiếp tục phát huy giá trị này. Những hội đồng ngũ nơi kết nối tình đồng đội, tình bạn chiến đấu không chỉ là nơi gặp gỡ tinh thần mà còn giúp đỡ những cựu thanh niên quân đội rất lớn về phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, giúp nhau lúc khó khăn, hoạt động tri ân, từ thiện… Những biểu hiện này phong phú, đa dạng hơn trong thời kỳ chiến tranh.

Trí tuệ, sáng tạo, dũng cảm. Thời đại nào cũng cần con người có trí tuệ và sự sáng tạo. Song trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; từng bước hiện đại quân đội, có lĩnh vực tiến thẳng lên hiện đại lại càng đòi hỏi phải trí tuệ hóa cán bộ quân đội. Trong đó thanh niên quân đội vừa là lực lượng kế cận vừa là lực lượng có tiềm năng nhất. Sáng tạo là thành quả của quá trình làm giàu trí tuệ: “Bất cứ loại sáng tạo nào cũng chỉ được thực hiện trên cơ sở một năng lực trí tuệ” [4, tr.101]. Có sáng tạo mới có sự phát triển, mới hiện đại hóa được quân đội. Ở đây, tri thức, trí tuệ của thanh niên quân đội phải chuyển hóa từ dạng tiềm năng thành năng lượng hoạt động để thực hiện nhiệm vụ. Từ hiểu biết đến khám phá và cao nhất là sáng tạo là một quá trình lâu dài. Để sáng tạo ra cái mới là cả quá trình thanh niên quân đội tích lũy những hiểu biết, kinh nghiệm của mình và kết hợp với những sự nung nấu, suy nghĩ không mệt mỏi.

Dũng cảm là một phẩm chất của người quân nhân. Hoạt động quân sự luôn đối mặt với khó khăn, gian khổ, nhiều lúc phải hy sinh tính mạng. Có những tình huống diễn ra mau lẹ, phải xử trí ngay tức khắc, ở đó không cho phép sự chần chừ, do dự. Do đó, dũng cảm là một giá trị phải luôn được đề cao. Giá trị này cũng không tự nhiên mà có, đòi hỏi thanh niên quân đội phải nỗ lực rèn luyện trong điều kiện thử thách được nâng cao dần. Trong thời chiến tranh, điều kiện khắc nghiệt là môi trường nhanh nhất để rèn luyện lòng dũng cảm của quân nhân. Tuy nhiên, thanh niên quân đội sinh ra trong thời bình, ít phải trải qua gian khổ, thậm chí nhiều thanh niên dân sự được sống trong nhung lụa, trước khi vào quân ngũ chưa từng phải trải qua khó khăn trong cuộc sống, cá biệt có những thanh niên chỉ biết ăn học chưa từng phải làm những việc đơn giản hàng ngày. Có người từng nói, thế hệ đi trước phải vượt khó để vươn lên, nhưng giờ đây một bộ phận giới trẻ phải vượt sướng để tự lập. Do đó, dũng cảm là một giá trị mà thanh niên quân đội phải chiếm lĩnh trong hoạt động quân sự.

Lạc quan cách mạng, khắc phục khó khăn. Đây là giá trị thể hiện bản lĩnh, lập trường của thanh niên quân đội trong thực hiện nhiệm vụ. Hoạt động quân sự của Quân đội ta dù được Đảng, Nhà nước quan tâm nhưng cũng còn nhiều thiếu thốn, bất chấp thời tiết, lại diễn ra trong điều kiện đòi hỏi cao về thể lực và trí lực. Trong khi đó con đường đi lên chủ nghĩa xã hội còn nhiều khó khăn, phức tạp. Kẻ thù tìm mọi âm mưu, thủ đoạn thực hiện “Diễn biến hòa bình” hòng tách quân đội ra khỏi sự lãnh đạo của Đảng, trong đó thanh niên quân đội là trọng điểm lôi kéo của chúng. Chính vì thế để luôn trung thành với Đảng, thanh niên quân đội không được ngả nghiêng, dao động, phải luôn lạc quan cách mạng và khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

Kẻ thù nào cũng đánh thắng. Giá trị này là sự tiếp nối truyền thống anh hùng của Quân đội ta. Quân đội ta là công cụ bạo lực để bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân. Chức năng bản chất nhất của quân đội là chức năng chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu. Do đó đây là giá trị cơ bản để đánh giá chất lượng, hiệu quả trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ của quân đội. Giá trị này được thể hiện trực tiếp khi có kẻ thù đe dọa hòa bình, chủ quyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Tuy nhiên, để không bị động, bất ngờ và hoàn thành được nhiệm vụ này trong thời bình mọi quân nhân phải được huấn luyện đầy đủ, quân đội phải luôn trong trạng thái tốt nhất. Đúng như người xưa đã dạy “Văn ôn, võ luyện”, “Nuôi quân ba năm dùng một giờ”. Thanh niên quân đội chiếm tỷ lệ cao nhất và là lực lượng đi đầu trong thực hiện mọi nhiệm vụ của quân đội. Do đó, họ phải được huấn luyện và giáo dục để chiếm lĩnh và hiện thực hóa giá trị cơ bản này.

Thủy chung với bạn bè quốc tế. Cách mạng Việt Nam giành thắng lợi vì đã luôn đặt trong mối liên hệ với sự nghiệp cách mạng chung của thế giới. Trong thời chiến, với tinh thần giúp bạn là giúp mình, cán bộ, chiến sĩ quân đội đã không tiếc máu xương, chiến đấu vì sự nghiệp chung được bạn bè quốc tế mến yêu, tin tưởng. Tuy nhiên, hoạt động quốc tế của Quân đội ta thời kỳ này chỉ giới hạn ở khu vực Đông Dương và một phần ở Trung Quốc. Với đường lối đối ngoại đổi mới hoạt động quốc tế của Quân đội ta được mở rộng về phạm vi và tính chất, không chỉ với các nước trong khu vực ASEAN mà còn mở rộng trong phạm vi Liên Hợp quốc, không chỉ giữ gìn hòa bình đối phó với an ninh truyền thống mà còn tham gia giải quyết những nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống. Cùng với đó là sự hợp tác, giao lưu quốc tế giữa Quân đội ta với các nước đối tác trên nhiều lĩnh vực quan trọng cả quân sự, chính trị, văn hóa. Thanh niên quân đội là lực lượng quan trọng tham gia vào những hoạt động này. Họ là những đại sứ đem tinh thần hòa bình, hữu nghị và nền văn hóa giàu bản sắc Việt Nam ra với bạn bè thế giới. Làm cho bạn bè thế giới thêm gần gũi, thêm yêu Việt Nam. Chính vì thế giá trị thủy chung với bạn bè quốc tế cần được thanh niên quân đội phát huy lên một tầm cao mới. Ở đó, thanh niên quân đội phải hoạt động với năng lực và trình độ cao. Họ không chỉ giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ quân sự thông thường mà phải có những kỹ năng để hội nhập quốc tế. Chỉ khi đó họ mới thực hiện tốt nhiệm vụ được giao và có uy tín trong mắt bạn bè quốc tế, góp phần nâng tầm, vị thế của quân đội và đất nước.

Như vậy, hệ giá trị văn hóa của thanh niên quân đội bao gồm những yếu tố cơ bản trên. Những yếu tố này phản ánh điều kiện hoạt động của thanh niên quân đội trong thời kỳ mới, về nội hàm đã có sự phát triển và bổ sung so với thời kỳ chiến tranh. Trong đó, có sự sắp đặt và độ nhấn về thứ tự, tầm quan trọng của từng giá trị.