Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ động ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục tình trạng suy thái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên hiện nay

Từ Đại hội VIII đến nay, trong nhiều nghị quyết, Đảng ta đã phân tích và cảnh báo nhiều lần về mức độ, tính chất, xu hướng và hậu quả của hiện tượng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trong Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) còn chỉ rõ “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống”.

Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đối với cán bộ, đảng viên không còn là một khái niệm trừu tượng, phản ánh một số hiện tượng mang tính cá biệt mà nó còn biểu hiện rất cụ thể trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, thể hiện ở sự phai nhạt lý tưởng, dao động, mất niềm tin, sa vào chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện và vô nguyên tắc. Trong Nghị quyết cũng xác định: đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên là vấn đề trọng tâm, xuyên suốt và cấp bách nhất. Sau gần 2 năm quán triệt và thực hiện, Bộ Chính trị đã đánh giá khái quát: “Nhìn chung, các cấp ủy, tổ chức đảng từ Trung ương đến cơ sở đã triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 một cách nghiêm túc và đạt được những kết quả quan trọng… các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống trong cán bộ, đảng viên bước đầu được cảnh báo, ngăn ngừa…Tuy nhiên, kết quả thực hiện các biện pháp ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục hạn chế khuyến điểm còn chưa đồng bộ, quyết liệt. Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống chưa được đẩy lùi, thậm chí có một số nơi có biểu hiện tinh vi hơn”.

Để tạo nên sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của toàn Đảng, trong đấu tranh ngăn ngừa, khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đòi hỏi chúng ta phải quán triệt và thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh một cách nghiêm chỉnh, thành tâm, sâu sắc và sáng tạo. Bởi vì tư tưởng của Người là tài sản tinh thần vô giá, thể hiện tính cách mạng triệt để và tính khoa học sâu sắc. Tinh thần tư tưởng của Người nói chung, về nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân nói riêng giúp chúng ta có định hướng tư tưởng đúng đắn, có thêm nghị lực, niềm tin, đồng thời có cơ sở, căn cứ khoa học để đánh giá khách quan, chính xác, thấy rõ hơn nguồn gốc, bản chất, nguyên nhân, hậu quả của tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống xác định các giải pháp ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục một cách toàn diện, đồng bộ, hiệu quả.

Tư tưởng chính trị và đạo đức lối sống của người cán bộ, đảng viên được Hồ Chí Minh xem xét, lý giải trong mối quan hệ mật thiết với sự nghiệp đấu tranh cách mạng. Theo Người: “Cách mạng là phá cái cũ đổi ra cái mới, phá cái xấu đổi ra cái tốt”. Do vậy, trong tư tưởng của Người, đạo đức không phải là đạo đức chung chung mà là đạo đức cách mạng, đạo đức được gắn liền với cuộc đấu tranh cho mục tiêu lý tưởng cách mạng, bắt nguồn từ lợi ích sống còn của cách mạng và từ những đòi hỏi cụ thể trong mỗi bước đi lên của cách mạng. Nền đạo đức mà Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng và dày công vun đắp là nền đạo đức mới, gắn bó hữu cơ với chế độ xã hội mới, với nền văn hóa mới và con người mới xã hội chủ nghĩa.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên trước hết thể hiện ở mục tiêu lý tưởng cách mạng “Nói tóm tắt, thì đạo đức cách mạng là: Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng. Đó là điều chủ chốt nhất”. Đó còn là bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng của người cán bộ, đảng viên, đúng như Hồ Chí Minh đã khái quát: “đạo đức cách mạng là vô luận trong hoàn cảnh nào, cũng phải quyết tâm đấu tranh chống mọi kẻ địch luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, quyết không chịu khuất phục, không chịu cúi đầu”. Đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên còn thể hiện ở động cơ, thái độ trách nhiệm trong thực hiện đường lối, chủ trương chính sách của Đảng “bất kỳ khó khăn đến mức nào cũng kiên quyết làm đúng chính sách và nghị quyết của Đảng, làm gương mẫu cho quần chúng”. Đó còn là phương pháp, tác phong công tác của người cán bộ, đảng viên “đạo đức cách mạng là hòa mình với quần chúng thành một khối, tin quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng”. Tư tưởng của Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên là điểm mấu chốt có ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của Đảng, là nhân tố quan trọng hàng đầu có tác dụng lôi cuốn cổ vũ mạng mẽ đối với quần chúng nhân dân trong thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng. Quần chúng nhân dân tự nguyện đi theo Đảng không chỉ vì Đảng ta có đường lối, phương pháp cách mạng đúng, mà còn vì Đảng bao gồm những cán bộ, đảng viên có đạo đức trong sáng, thật sự cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư. Tuy nhiên: “quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức”. Yêu cầu về sự gương mẫu, tiên phong trước quần chúng đòi hỏi người cán bộ, đảng viên phải tu dưỡng rèn luyện đạo đức thường xuyên ở mọi lúc, mọi nơi, trong mọi điều kiện, hoàn cảnh; đồng thời sự tín nhiệm của quần chúng, sự tin tưởng của xã hội sẽ là sự cổ vũ lớn lao đối với người cán bộ, đảng viên để họ vững bước đi lên đạt tới những đỉnh cao về nhân cách.

Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn thường chỉ ra rằng: trong thế giới cái gì cũng biến hóa, trong đội ngũ những người cán bộ có nhiều người không ngừng tu dưỡng rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng nên không ngừng trưởng thành tiến bộ, nhưng cũng có một số cán bộ, đảng viên không giữ vững đạo đức cách mạng, từng bước sa vào chủ nghĩa cá nhân dẫn đến thoái hóa biến chất. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích và làm sáng tỏ sự khác nhau giữa lợi ích cá nhân chân chính với chủ nghĩa cá nhân, từ đó Người chỉ ra sự đối lập giữa chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa cá nhân, coi chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù không đội trời chung với chủ nghĩa xã hội. Chủ nghĩa cá nhân là mẹ đẻ ra tất cả mọi tính hư nét xấu, là thứ vi trùng rất độc, do đó mà sinh ra các thứ bệnh rất nguy hiểm. Do vậy, theo Hồ Chí Minh: muốn đánh thắng chủ nghĩa đế quốc là kẻ thù trên thế giới, muốn đánh thắng thực dân và phong kiến là kẻ thù trong nước, muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thì trước hết là phải chiến thắng kẻ thù bên trong của mỗi chúng ta là chủ nghĩa cá nhân. Đối với cán bộ, đảng viên sự suy thoái về đạo đức cách mạng là khởi điểm dẫn đến sự suy thoái mọi mặt. Khi chủ nghĩa cá nhân chớm nở mà không được ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục thì “dần dần tinh thần đấu tranh và tính tích cực của họ bị kém sút, chí khí anh hùng và phẩm chất tốt đẹp của người cách mạng cũng kém sút”. Ngại rèn luyện, phấn đấu, lười suy nghĩ, lười học tập là nguyên nhân trực tiếp làm cho những người đó trở thành người lạc hậu. Khi lòng dạ họ đã thay đổi thì những kiến thức và kinh nghiệm mà họ tích lũy được lại chỉ nhằm phục vụ cho mục đích cá nhân và điều đó rất nguy hại cho sự nghiệp cách mạng.

Trong tình hình hiện nay nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh giúp chúng ta thấy rõ tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên là bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân, “họ mang nặng chủ nghĩa cá nhân,việc gì cũng nghĩ tới lợi ích của mình trước hết, không lo “mình vì mọi người” mà chỉ muốn “mọi người vì mình”. Do cá nhân chủ nghĩa mà ngại gian khổ, khó khăn, sa vào tham ô, hủ hóa, lãng phí, xa hoa, tham danh trục lợi, thích địa vị quyền hành, tự cao tự đại, coi thường tập thể, xem khinh quần chúng, xa rời thực tế, mắc bệnh quan liêu mệnh lệnh, không có tinh thần cố gắng vươn lên, không chịu học tập tiến bộ”. Đối với tổ chức đảng, còn thiếu những chủ trương biện pháp toàn diện, đồng bộ giáo dục rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; đặc biệt là thiếu những chủ trương biện pháp ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân.

Trong quá trình tự phê bình và phê bình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, các cấp ủy, tổ chức đảng đã chỉ ra những hạn chế, khuyết điểm: một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa quan tâm đúng mức đến công tác xây dựng Đảng, thiếu tích cực tham gia xây dựng nghị quyết, thiếu nỗ lực khắc phục khó khăn, ngại đổi mới, ít trăn trở suy tư, tìm tòi sáng tạo trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; có không ít cán bộ, đảng viên chưa tích cực, thiếu chủ động nghiên cứu học tập lý luận; việc học tập, quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước còn mang tính chiếu lệ; một bộ phận cán bộ, đảng viên có biểu hiện trung bình chủ nghĩa, ngại tu dưỡng, rèn luyện, thiếu ý chí phấn đấu vươn lên; không ít cán bộ, đảng viên e dè, nể nang, ngại đấu tranh tự phê bình và phê bình, phương pháp, tác phong còn chậm đổi mới, thiếu dân chủ, chưa thân tình cởi mở, thiếu tôn trọng ý kiến đóng góp của quần chúng; trong tiếp xúc với các tầng lớp nhân dân thấy có những biểu hiện băn khoăn lo lắng, thậm chí hoài nghi, thiếu tin nhưng không chủ động định hướng tư tưởng, giải đáp thắc mắc, uốn nắn những nhận thức lệch lạc. Những hạn chế, khuyết điểm trên tuy chưa đến mức suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống nhưng ở dạng mầm mống, tiền đề của sự suy thoái, ở giai đoạn đầu “khi chủ nghĩa cá nhân chớm nở” nếu không được ngăn ngừa cảnh báo, răn đe đấu tranh khắc phục thì mức độ, tính chất hậu quả của nó sẽ thật khôn lường.

Để ngăn ngừa, đấu tranh khắc phục có hiệu quả tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên cần phải có giải pháp đồng bộ, có quyết tâm chính trị cao, kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, chống và xây, đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, đặc biệt coi trọng và tiến hành có hiệu quả các biện pháp giáo dục, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, tăng cường thêm sức đề kháng để ngăn chặn “thứ vi trung nguy hiểm” là chủ nghĩa cá nhân.

Trong tình hình hiện nay, giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên phải gắn liền với các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, kịp thời biểu dương những người tốt, việc tốt những tấm gương tiêu biểu trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh góp phần tôn vinh những người có công với nước, với dân, hết lòng phấn đấu hy sinh cho Đảng, cho cách mạng, thực sự cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư. Kiên quyết đấu tranh với những tư tưởng cổ vũ cho lối sống tư sản, đề cao lối sống thực dụng, vị kỷ cá nhân.

Để kịp thời ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức hiện nay đòi hỏi phải phát huy được sức mạnh tổng hợp đề cao trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân nhưng trước hết phải phát huy tốt hơn nữa vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng.

Quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các giải pháp khắc phục sửa chữa hạn chế, khuyết điểm sau tự phê bình và phê bình cần giải quyết tốt mối quan hệ giữa tổ chức và cá nhân - cá nhân và tổ chức, vừa đề cao tính tích cực chủ động, tự giác của cá nhân vừa phát huy tốt vai trò của tổ chức với qui trình chặt chẽ, nội dung thống nhất, khoa học. Trên cơ sở những qui định chặt chẽ, cùng với những nội dung cụ thể, những tiêu chí rõ ràng, từng cấp ủy, chi bộ, từng cá nhân đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý người đứng đầu phải chủ động, tự giác đối chiếu với những qui định, tự liên hệ, kiểm điểm để thấy rõ, thấy hết những ưu điểm và hạn chế, khuyết điểm và có kế hoạch phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế khuyến điểm. Đó cũng là quá trình đấu tranh giữa cái thiện và cái ác, giữa mặt tốt và mặt xấu trong mỗi tổ chức, mỗi con người như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra. Do đó, cần phải dựa vào mặt tốt, dựa vào nhân tố tích cực, đề cao tính tích cực tự giác của mỗi người để đấu tranh từng bước đẩy lùi cái chưa tốt, “làm cho cái tốt này nảy nở như hoa mùa xuân, mặt xấu mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng”.

Song để ngăn chặn, đẩy lùi những yếu kém, khuyết điểm của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp thì không chỉ kêu gọi tính chủ động, tự giác của mỗi người mà còn phải có nhiều biện pháp chặt chẽ, vừa đề cao tính tự giác, vừa có những qui định mang tính bắt buộc ai cũng phải tuân theo và chấp hành nghiêm túc. Những biểu hiện về phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân, ích kỷ, cơ hội, thực dụng, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham những, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc, không thể dễ dàng khắc phục một sớm, một chiều. Vì vậy một mặt đề cao tính tích cực, chủ động, tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên, mặt khác cần phát huy tốt vai trò của tổ chức, thông qua các biện pháp mang tính bắt buộc với những qui định chặt chẽ. Chính quá trình thực hiện những qui định bắt buộc đó sẽ dần tạo nên thói quen tự giác cho mỗi người, thói quen tốt cho cả tập thể. Cấp ủy, tổ chức đảng phải là nơi đầu tiên phát hiện, ngăn ngừa, khắc phục những mầm mống của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Những trường hợp sai phạm nghiêm trọng mà không thành khẩn, không tự giác, được mọi người đóng góp mà không tiếp thu, được tổ chức giúp đỡ mà không sửa chữa thì phải xử lý thích đáng theo điều lệ Đảng, pháp luật Nhà nước.

Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần có chương trình tổng thể, lộ trình khoa học để phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm, động viên được sự nỗ lực sáng tạo của các tổ chức, các lực lượng vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị. Trên cơ sở đánh giá đúng ưu điểm, hạn chế khuyết điểm của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ chủ chốt, cấp ủy, tổ chức đảng có thẩm quyền cần điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện qui hoạch đội ngũ cán bộ các cấp, có kế hoạch luân chuyển, điều động, cất nhắc, bổ nhiệm cán bộ một cách khách quan, đồng thời cũng kiên quyết cho thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, chỉ huy đối với những người tín nhiệm thấp, phẩm chất năng lực không tương xứng. Cấp ủy các cấp và các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, sử dụng cán bộ cho phù hợp với điều kiện mới; xây dựng hoàn thiện quy chế, quy định về thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, kết hợp chặt chẽ giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức và công tác chính sách; giữa tuyên truyền, giáo dục chính trị với công tác tổ chức, công tác cán bộ, công tác kiểm tra giám sát… Có như vậy mới tạo nên sức mạnh tổng hợp, bảo đảm cho công tác xây dựng Đảng có sự chuyển biến rõ rệt, khôi phục và củng cố niềm tin của nhân dân, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi các chủ trương, nghị quyết của Đảng.

Trong tình hình hiện nay, để làm trong sạch nội bộ Đảng và bộ máy Nhà nước, đấu tranh có hiệu quả với tệ tham nhũng, quan liêu, hối lộ, cửa quyền, một mặt phải dựa chắc vào luật pháp, phát huy tốt vai trò của các cơ quan pháp luật, mặt khác phải dựa chắc vào những chuẩn mực đạo đức, phát huy tốt vai trò của quần chúng nhân dân đấu tranh mạnh mẽ, kịp thời và kiên quyết với mọi thái độ và hành vi sai trái với chuẩn mực đạo đức xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt cần phải khơi dậy truyền thống trọng đạo lý của dân tộc, phát huy sức mạnh to lớn của nhân dân tạo thành dư luận mạnh mẽ và rộng khắp để phát hiện và đấu tranh khắc phục tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra: “phải hoan nghênh và khuyến khích quần chúng thật thà phê bình cán bộ, đảng viên”

 -MD27-