Bảo đảm an toàn thông tin trên mặt trận tư tưởng

Mặt trận tư tưởng được coi là “mặt trận không tiếng súng” nhưng mối nguy hại từ những luồng tư tưởng xấu lại có sức công phá lớn đe dọa đến sự tồn vong của quốc gia, dân tộc. Lành mạnh hóa không gian, môi trường sống với nền tảng tư tưởng vững mạnh, hệ thống thông tin đáng tin cậy cùng bản lĩnh chính trị của người truyền phát - tiếp nhận thông tin là nhân tố quan trọng góp phần chống lại những luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch trong và ngoài nước.

Sự nhiễu loạn thông tin trên mặt trận tư tưởng

Thông tin là sức mạnh, vì thế việc kiểm soát tốt thông tin, nhất là những thông tin chính trị, ngoại giao, quân sự, kinh tế, khoa học có vai trò quan trọng quyết định đến sự lớn mạnh, ổn định, phát triển của mỗi quốc gia. Trên mặt trận tư tưởng, thông tin là hạt nhân, là cầu nối quan trọng giữa chủ thể truyền phát (cơ quan, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội) với chủ thể tiếp nhận (công chúng). Đó là mối quan hệ, tương tác hai chiều, tác động qua lại và chi phối lẫn nhau. Thông tin tốt sẽ định hướng, tập hợp được quần chúng, tạo sự đồng thuận cùng hướng đến những lý tưởng mục tiêu tốt đẹp. Trái lại, những thông tin xấu, độc có tác động tiêu cực, gây hoang mang, dao động, suy giảm niềm tin; kích động bạo lực, lật đổ với mưu đồ chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, làm thay đổi nhận thức, hành động của con người theo chiều hướng xấu, tạo sự khủng hoảng và những cơn dư chấn mạnh trong đời sống chính trị - xã hội, gây “những tổn thương tinh thần” cho nhiều thế hệ… Do vậy, việc kiểm soát tốt thông tin với tính chất là khâu đầu tiên “thanh lọc” những vấn đề tốt - xấu để định hướng, tuyên truyền, mang đến cho người tiếp nhận những tri thức hữu ích nhằm không ngừng nâng cao trình độ văn hóa, kiến thức chuyên ngành, phục vụ tốt nhất cho hoạt động sản xuất vật chất và nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân là việc làm cần thiết, cấp bách, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược.

Kiểm soát thông tin, trách nhiệm đầu tiên thuộc về cơ quan quản lý, các tổ chức đoàn thể chính trị, nhưng vai trò của chủ thể nhân dân cũng không kém phần quan trọng. Việc chủ động, nâng cao trình độ nhận thức sẽ là những điều kiện đầu tiên, căn bản để người dân tự kiểm soát, chắt lọc, nhận diện thông tin.

Một trong những thách thức trong công tác tư tưởng là sự nhiễu loạn của hệ thống thông tin với những tin tốt - xấu lẫn lộn, khó kiểm soát. Với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự trỗi dậy của các nhóm, thế lực phản động, chúng đã tận dụng những ưu thế vượt trội của công nghệ số, mạng xã hội để tuyên truyền những tư tưởng độc hại nhằm gây nhiễu thông tin chính thống, làm ô nhiễm môi trường, không gian mạng, gây hoang mang dư luận; phá vỡ niềm tin và cắt đứt sợi dây liên kết giữa Đảng với nhân dân, nhất là vào những thời điểm mang ý nghĩa chính trị - lịch sử quan trọng như trước và sau các kỳ Đại hội Đảng, các ngày lễ kỷ niệm, các sự kiện trọng đại của đất nước với tần số bài viết đăng tải lớn trên nhiều kênh, phương tiện truyền thông nhằm bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, gây sự chú ý, tò mò của công chúng, làm lạc hướng dư luận. Không chỉ tấn công vào hệ thống chính trị trong những thời điểm cụ thể mà hằng ngày, hằng giờ trên không gian mạng, các trang web có nội dung thiếu lành mạnh, cắt ghép hình ảnh, thêm bớt thông tin theo chiều hướng bất lợi xuất hiện liên tục, bàn luận đến nhiều vấn đề, sự kiện trong nước, chủ yếu xoáy sâu vào những góc khuất, những mặt trái của xã hội với cái nhìn định kiến, bịa đặt, xuyên tạc, kình địch với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, phủ nhận những thành quả cách mạng trong công cuộc đổi mới của nước ta.

Giải pháp bảo đảm an toàn thông tin trên mặt trận tư tưởng

Mặt trận tư tưởng được coi là mặt trận sống còn trong công tác xây dựng Đảng. Sự thống nhất, đồng thuận về tư tưởng, nhận thức, giữ vững và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ là động lực quan trọng làm nên sự ổn định, vững bền của quốc gia. Tuy nhiên, những lỗ hổng trong công tác an toàn, an ninh thông tin, sự tấn công, chống phá của các thế lực thù địch, mặt trái của công nghệ thông tin, internet… tạo những kẽ hở để những thông tin xấu hoành hành, gây hậu quả nghiêm trọng, chi phối đến nhận thức, hành động của nhiều thế hệ. 

Dự thảo Luật An ninh mạng do Bộ Công An soạn thảo, sau 14 lần chỉnh sửa đã chính thức trình Quốc hội tại kỳ họp lần thứ 4, Quốc hội khóa XIV, nhận được sự quan tâm lớn của dư luận, cho thấy “cuộc chiến trên không gian mạng” là vô cùng khó khăn, quyết liệt. Để tạo không gian, môi trường tư tưởng lành mạnh, có văn hóa trên các trang mạng, các phương tiện truyền thông, người dân được tiếp cận với những thông tin chính thống, đúng sự thực, bản chất vấn đề, công tác tư tưởng của Đảng được thông suốt cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng nhiệt tình của đông đảo nhân dân, với những biện pháp cụ thể.

Thứ nhất, cần thống nhất trong nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền và người dân về vai trò đặc biệt của công tác tư tưởng, lý luận đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, cũng như công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Thứ hai, để cung cấp cho công chúng những thông tin tốt, có chất lượng, bảo đảm độ chính xác, tin cậy đến với nhân dân, các cơ quan, đoàn thể phụ trách về công tác thông tin truyền thông, tuyên truyền cần phối hợp tốt với các cấp chính quyền trong việc cung cấp thông tin chính thống cho báo chí; kịp thời định hướng dư luận, tránh sự hiếu kỳ, đồn thổi. Nhằm có những thông tin tốt, có trọng lượng, đòi hỏi người làm công tác thông tin tuyên truyền phải không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, xử lý khéo léo, linh hoạt trong mọi tình huống. Có khả năng dự báo tình hình, đoán định những kịch bản có thể xảy ra. Thường xuyên đổi mới tư duy, cập nhật những vấn đề mới; có những tham mưu, tư vấn hữu ích đối với những nhà hoạch định đường lối, chính sách.

Thứ ba, với những diễn biến phức tạp trên mạng xã hội hiện nay, việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về thông tin truyền thông là yêu cầu bức thiết. Đặc biệt đối với các cơ quan thông tấn, báo chí cần bám sát mục tiêu, tôn chỉ, đường lối của Đảng; biểu dương, nhân rộng những tấm gương tiêu biểu, những mô hình, cách thức; phản ánh những hành vi sai trái, những luận điệu xuyên tạc, tạo dựng niềm tin, xây dựng lý tưởng, khát vọng cho nhân dân.

Thứ tư, tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm về quản lý internet, mạng xã hội với các nước tiên tiến trên thế giới. Tranh thủ sự hỗ trợ về công nghệ thông tin, hạ tầng kỹ thuật, đổi mới công nghệ nhằm kiểm soát thông tin tối ưu. Bởi trong bối cảnh quốc tế hóa sâu rộng hiện nay, việc liên kết giữa các quốc gia trong khu vực, vùng lãnh thổ là điều kiện tiên quyết trong việc hợp tác cùng xử lý những bất cập nảy sinh trên không gian mạng - một không gian xuyên biên giới, tác động đến mọi quốc gia, dân tộc. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh nghiên cứu, xây dựng các “bức tường lửa” ngăn chặn sự tấn công, hoành hành của các nhà mạng nước ngoài có động cơ can thiệp vào công việc nội bộ quốc gia, muốn truyền bá những tư tưởng, xuất bản phẩm độc hại.

Thứ năm, đối với chủ thể sử dụng, tham gia hoạt động cung cấp, tiếp nhận thông tin cần trang bị cho mình những tri thức cần thiết, nhất là kiến thức pháp luật để ứng xử có văn hóa trên không gian mạng. Người dùng internet ở Việt Nam rất đa dạng và ngày càng trẻ hóa, thuộc mọi giai tầng, lứa tuổi, vùng, miền. Nếu họ không được trang bị những kiến thức tối thiểu về trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền hạn của bản thân, những ích lợi và hậu quả khôn lường từ mạng xã hội thì sự tiêm nhiễm những tư tưởng độc hại rất dễ xảy ra. Điều này đặt ra nhiều vấn đề về công tác giáo dục của gia đình, nhà trường, xã hội, cần tạo ra những không gian lành mạnh, nhân văn để thế hệ trẻ có nền tảng tư tưởng, văn hóa cần thiết, biết nhận diện đâu là tốt, là xấu để cống hiến và bảo vệ nền tảng tư tưởng mà Đảng, nhân dân đã lựa chọn.

Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, công tác tư tưởng của Đảng cần phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương thức tuyên truyền, cần lựa chọn, bổ sung những cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên” trên mặt trận đầy chông gai, thử thách. Cần tỉnh táo, chủ động trong tiếp nhận thông tin cùng bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hướng về nhân dân để phục vụ, như vậy công tác tư tưởng sẽ là “thành trì” vững mạnh bảo vệ sự ổn định, phát triển vững bền của quốc gia, dân tộc trong bối cảnh, tình hình phức tạp hiện nay.